Nhiều năm qua các chuyên gia, nhà quản lý và người dân HN đã nói, bàn và mong rằng TP sớm có được những tuyến phố văn minh, hiện đại cả về đường giao thông, hạ tầng kỹ thuật và công trình kiến trúc hai bên.

Mặc dù vậy, không ít tuyến đường "nghìn tỷ", "trăm tỷ" đã hoàn thành mà không thực hiện được kỳ vọng này vì nhiều lý do như thiếu ngân sách, thiếu cơ chế, chính sách và thiếu cả nhà đầu tư. Vậy Handico đã dựa trên những "lý lẽ" gì khi đưa ra một phương án đầu tư xây dựng "nhất cử… tứ được"(!).

Từ những "gánh nặng" thấy trước

Từ thực trạng "nhà siêu mỏng" cũng như không triển khai được đồng bộ quỹ đất hai bên đường để tạo ra tuyến phố đẹp như mong muốn tại tuyến phố Kim Mã, Đào Tấn và "sản phẩm" mới nhất là tuyến Kim Liên - Ô Chợ Dừa. Nhiều chuyên gia trong ngành xây dựng đã cho rằng, không thể có những tuyến phố đẹp khi nhà nhà là chủ thầu xây dựng. Theo TS Phạm Sỹ Liêm, Viện trưởng Viện nghiên cứu Đô thị và Hạ tầng, hạn chế trong việc phát triển đô thị của ta hiện nay là những nguồn lực về đất đai không những đã không được khai thác mà còn bị biến thành gánh nặng của đô thị. Điều này thể hiện rõ ở các dự án đầu tư xây dựng đường, khi mà vốn ngân sách phải bỏ ra nhiều tỷ đồng để làm đường mà không thu được chút nào từ chênh lệch địa tô, đồng thời, còn tạo ra sự thiếu công bằng giữa các hộ dân phải di dời và những hộ dân được ở lại. Làm tăng thêm sự bức xúc của người dân nằm trong diện giải tỏa.

Để đưa ra phương án hiệu quả nhất, Handico đã nghiên cứu, khảo sát đoạn tuyến dài hơn 3km có mặt cắt 40m đi qua địa bàn quận Thanh Xuân. Đã hơn 5 năm kể từ dự án đầu tư xây dựng mở tuyến đường 2,5 được TP phê duyệt, quận vẫn chưa thể triển khai được do có nhiều khó khăn về vốn, GPMB, cơ chế chính sách còn bất cập… Nhà tái định cư cũng là vấn đề rất khó khi quỹ nhà của TP còn chưa đủ để trang trải cho nhu cầu của các dự án. Theo số liệu khảo sát hiện trạng của BQL dự án quận, số hộ dân phải di dời liên quan đến đoạn tuyến vành đai 2,5 lên đến 600 hộ...

Đến những cái được…

Sẽ rất khó khăn nếu vẫn thực hiện theo cách làm cũ. Thấy rõ thực tế này, Handico đã đề xuất thực hiện đầu tư xây dựng đồng bộ tuyến đường dưới hình thức ứng vốn đầu tư xây dựng - chuyển giao (BT) tuyến đường đồng thời được đầu tư phát triển đô thị sang hai bên đường khoảng 60 - 100m mỗi bên, hoặc được triển khai như một đô thị tuyến, áp dụng cơ chế của Nghị định 02/2006/NĐ - CP của Chính phủ.

Dự án tự cân đối thu hồi vốn đầu tư, không sử dụng nguồn vốn ngân sách. Tcty cũng đề xuất được giao làm chủ đầu tư lập, quản lý và thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở tái định cư Khương Đình II, quận Thanh Xuân. Khu tái định cư này nằm tiếp giáp với tuyến vành đai 2,5 đã có chủ trương đầu tư xây dựng từ nhiều năm nay nhưng vì một số lý do quận Thanh Xuân chưa triển khai được. Việc giao Tcty xây dựng khu tái định cư này sẽ đảm bảo thêm quỹ nhà ở tái định cư tại chỗ phục vụ GPMB cho toàn bộ dự án xây dựng đường và hai bên đường vành đai 2,5 thuộc địa bàn Thanh Xuân.

TS Dương Đức Tuấn, Phó Tổng giám đốc Handico cho biết, phương án đề xuất của Tcty giải quyết được những vấn đề khó khăn hiện nay của nhiều dự án. Thứ nhất, việc bố trí tái định cư tại chỗ không gây ra những thay đổi quá lớn về cuộc sống của người dân. Hơn nữa, hạn chế của công tác GPMB sẽ được khắc phục, không còn chuyện hộ dân ở trong lòng tuyến phải di dời còn hộ ở phía sau lại ra mặt phố…Tất cả sẽ được tái định cư tại chỗ với điều kiện tốt.

Thứ hai, doanh nghiệp chủ động về vốn, Thành phố sẽ không phải bố trí vốn ngân sách để đầu tư. Chủ đầu tư sẽ lấy nguồn thu khai thác từ công trình để đầu tư xây dựng đường.

Thứ ba, việc sớm triển khai xây dựng tuyến đường với mục tiêu tuyến thương mại - dịch vụ sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế của quận và TP. Các hộ dân vốn có cửa hàng kinh doanh sẽ được ưu tiên thuê mặt bằng để kinh doanh trên tuyến phố mới.

Thứ tư, với phương thức thực hiện đồng bộ cả đường và phố sẽ tạo nên được diện mạo đô thị văn minh, hiện đại, không còn "cơ hội" cho những ngôi nhà siêu mỏng, siêu méo xuất hiện làm nhếch nhác bộ mặt đô thị.

Ý tưởng mà Handico đề xuất được xây dựng trên cơ sở chủ trương thu hút đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp của UBND TP HN. Vào thời điểm này cũng có nhiều cơ chế, chính sách mới tạo điều kiện hơn cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó là sự tự tin vào sức mình với năng lực và kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư xây dựng nhà ở, đường giao thông và đặc biệt là kinh nghiệm trong GPMB các dự án lớn.

Ông Nguyễn Văn Kiên, Chủ tịch HĐQT Tcty Handico cho biết, ngày 26/6/2007, UBND quận Thanh Xuân đã có tờ trình gửi UBND TP và Sở KH & ĐT về việc chấp thuận về nguyên tắc giao cho Handico nghiên cứu lập và thực hiện dự án đầu tư "Xây dựng tuyến đường và hai bên đường vành đai 2,5 thuộc địa bàn quận Thanh Xuân". Ngày 30/6/2007, UBND TP đã tổ chức họp liên ngành, quận, huyện nghe Tcty báo cáo đề xuất và đã đi đến thống nhất giao Tcty làm chủ đầu tư xây dựng tuyến đường và hai bên đường đoạn qua Thanh Xuân. Đồng thời tiếp tục cho phép Tcty nghiên cứu phát triển đồng bộ tuyến vành đai 2,5 qua quận Hoàng Mai.

Đây là một chủ trương đúng đắn và đổi mới trong đầu tư. Với sự ủng hộ của UBND TP, các ngành, địa phương và nỗ lực của Handico, HN sẽ sớm có một tuyến phố mới "đường ra đường, phố ra phố" , góp phần tạo dựng bộ mặt đô thị khang trang.

•   Theo Minh Thu (Ktđt)